Aidan Gillen

Aidan Gillen, 24 Nisan 1968’de Dublin, İrlanda’da dünyaya gelmiştir. Doğum adı Aidan Murphy olan Gillen, Drumcondra semtinde büyür; mimarlık eğitimi almış bir babanın ve hemşire bir annenin oğludur. Gençlik yıllarında oyunculuğa yönelmesinde Dublin Gençlik Tiyatrosu’na (Dublin Youth Theatre) katılması belirleyici olurken, aile içinde sanatın yalnızca ona özgü olmadığı da dikkat çeker: Kız kardeşi Fionnuala Murphy de oyuncu, kardeşi Dominic Murphy ise oyun yazarıdır. Kariyerinin ilk döneminde, sendikaya kayıtlı başka bir Aidan Murphy bulunduğu için sahne adı olarak annesinin kızlık soyadı olan “Gillen”ı kullanmayı tercih etmiştir. Profesyonel oyunculuk yolculuğuna İrlanda ve İngiltere’deki tiyatrolarda adım atarak başlar. Ekrandaki ilk büyük kırılmasını ise İngiliz televizyon tarihine yön veren “Queer as Folk” ile (1999-2000) yaşar. Dizide canlandırdığı manipülatif ve karizmatik Stuart Alan Jones karakteri, yeteneğinin kısa sürede geniş kitlelerce fark edilmesini sağlar; performansı sayesinde En İyi Erkek Oyuncu kategorisinde BAFTA TV ödülü adaylığı da alır. Tiyatro sahnesindeki başarısı aynı ivmeyle sürerken, Harold Pinter’ın “The Caretaker” oyunundaki performansıyla 2004 yılında Broadway’de Tony Ödülü’ne aday gösterilmesi, sahnedeki etkisini uluslararası ölçekte de pekiştirir. Amerika’daki kariyerinde Gillen, HBO’nun suç draması başyapıtı “The Wire”da (2004-2008) hırslı ve idealist politikacı Tommy Carcetti rolüyle büyük saygı görür. Ardından popüler kültürün merkezine yerleşmesini sağlayan performansı gelir: HBO’nun “Game of Thrones” dizisinde (2011-2017) Petyr “Littlefinger” Baelish’i canlandırır. Yedi sezon boyunca ekrana taşıdığı, “kaos bir merdivendir” anlayışını benimseyen entrikacı ve soğukkanlı lord, dizinin en zeki ve tehlikeli karakterlerinden biri olarak hafızalara kazınır. Bu rol, onun yalnızca dramatik ağırlıkta değil, aynı zamanda riskli hesapların atmosferini taşıma becerisinde de ne kadar güçlü bir oyuncu olduğunu gösteren dönüm noktalarından biridir. Gillen’ın sinemaya geçişi de televizyon kariyeri kadar akılda kalıcı ilerler. Christopher Nolan’ın “Kara Şövalye Yükseliyor”unda (The Dark Knight Rises, 2012) filmin açılış sahnesinde CIA ajanı olarak kısa ama etkili bir performans sergiler. Gençlik distopyası “Labirent” serisinde (2015-2018) ana kötü karakter Janson’a hayat verir; ardından Queen grubunun biyografisini konu alan “Bohemian Rhapsody” (2018) filminde grubun menajeri John Reid rolünü üstlenir. Ayrıca eleştirmenlerce beğenilen müzikal “Sing Street” (2016) filminde de yer alarak farklı tonlara uyum sağlayan bir oyuncu kimliği sergiler. Son yıllarda televizyonun en prestijli yapımlarında görünürlüğünü korur. “Peaky Blinders”da (2017-2019) çingene tetikçi Aberama Gold karakteriyle karizmatik bir etki yaratır. Ardından İrlanda yapımı suç draması “Kin”de (2021-2023) bir suç ailesinin lideri Frank Kinsella rolünü canlandırır; aynı dönemde Jeremy Renner’ın başrolünde yer aldığı “Kingstown Belediye Başkanı”nda (Mayor of Kingstown, 2021-2024) Rus mafya lideri Milo Sunter olarak “tehlikeli ve güçlü adam” çizgisindeki ustalığını sürdürür. Daha yakın zamanda, İrlandalı yazar John McGahern’in romanından uyarlanan “That They May Face the Rising Sun” (2023) filminde başrol alarak dramatik yönünü bir kez daha ortaya koyar.