Şırdan (Ev Usulü)
Şırdan, Güneydoğu ve özellikle Gaziantep/Urfa geleneğinde öne çıkan, kuzu bağırsaklarından hazırlanan ve baharatlarla zenginleştirilen bir dolma türüdür. Gece ziyafetlerinde, bayramlarda ve özel günlerde sıcak sıcak servis edilir; yoğun baharatlı, sakatat tadı baskın ama iyi pişince yumuşak ve doyurucudur.
Instructions
-
Şırdanı kontrol edip ön hazırlık yapın
Şırdanı (zarı) mutfakta en önemli aşama temizliğidir. Temizlenmiş gelmediyse mutlaka satıcıda ya da güvenilir şekilde iyice temizletin. Evde kullanmadan önce şırdanı ılık suyla yıkayın; kokusu kalıyorsa bir süre (10-15 dk) tuzlu suda bekletip tekrar durulayın. Her parçayı ters çevirip yüzeyde kalıntı var mı kontrol edin. Fazla yağlı/sert kısımlar varsa yumuşatmak için nazikçe kırpın.
-
Dolma harcını hazırlayın
Rendelenmiş soğanı 2 yemek kaşığı tereyağında 5-7 dakika, suyunu salıp hafifçe çekene kadar kavurun. Kıymayı ekleyip 8-10 dakika, rengi dönene kadar pişirin. Salçayı ekleyip 1-2 dakika daha çevirin. Pirinci yıkanıp süzdükten sonra harca katın; pul biber, kimyon, karabiber, toz kırmızı biber ve (isterseniz) yenibaharı ekleyin. Tuzunu ayarlayın. Karışım kuruysa 1,5 çay bardağı kadar su ekleyin; amaç harcın pirinci şişirecek kadar nemli ama çok sulu olmamasıdır. Pirinç çiğ olduğu için burada kıvam kontrollüdür: kaşıktan ağır akmalı, dağılmamalı.
-
Şırdanları doldurmaya hazırlayın
Şırdanları tezgaha serin. Her bir parçanın içine harcı çok sıkı olmayacak şekilde doldurun; çünkü pirinç pişerken şişecek ve taşırabilir. Genelde uzun bir parça için yaklaşık 1-1,5 yemek kaşığı kadar harç yeterli gelir; şırdanın boyuna göre ayarlayın. Doldurma tamamlanınca uçlarını kürdan veya mutfak ipiyle gevşekçe bağlayın; hedef taşmadan fırın/haşlama sırasında şeklini korumaktır.
-
Şırdanı hafif mühürleyin
Geniş bir tencereye 1-2 yemek kaşığı sıvı yağ ekleyin. Şırdanları çok kalabalık koymadan, her yüzünü 1-2 dakika mühürleyecek şekilde çevirin. Bu işlem lezzeti kilitler ve haşlama sırasında daha formda kalmalarına yardımcı olur. Mühürledikten sonra tencerenin dibinde biriken yağ/sos varsa lezzet için bırakın.
-
Haşlama için suyunu hazırlayın ve pişirin
Şırdanların üstünü 3-4 parmak geçecek kadar sıcak su ekleyin. Kaynamaya geldikten sonra ocağı kısın; kapağı kapalı şekilde 2 saat düşük-orta ateşte pişirin. İlk 30 dakikada çok taşırıyorsa ocağı bir tık kısın. Arada bir köpük/yağ tabakası oluşursa kaşıkla yüzeyden alın. Şırdanlar yumuşamaya başlayınca kontrollü şekilde pirinçler de pişmiş olacaktır.
-
Kısık ateşte yumuşatıp suyunu ayarlayın
2 saat sonunda bir şırdanı bıçakla kontrol edin: Pirinç taneleri yumuşadıysa yumuşaklık hedefi tutmuştur. Değilse 30-45 dakika daha ekleyin. Son aşamada suyu fazlaysa kapağı açık 15-20 dakika kısık ateşte çekmesini sağlayın. Ama tamamen kurutmayın; servis soslu olmalı. Harç bütünleştiğinde şırdanın içi taşmadan pişmiş, dış yüzeyi de yumuşak olur.
-
Dinlendirin ve servis öncesi lezzeti oturtun
Pişen şırdanları ocaktan alın. 10-15 dakika dinlendirin; bu dinlenme, kesildiğinde iç harcın daha düzgün toparlanmasını sağlar. Gerekirse sosu tuz/baharatla dengeleyin. İsterseniz servis ederken üzerine limon sıkın; acılığı ve et tadını dengeler.
-
Servis önerisi
Şırdanı sıcak servis edin. Yanına yoğurt (sade veya sarımsaklı), lavaş veya bulgur pilavı iyi gider. Sosunu yemeğin üstüne gezdirin; böylece hem kurumasını önler hem de baharatların aroması daha iyi yayılır. İsterseniz yanında turşu ve ince doğranmış soğan da servis edin.
Pro Tips
- Şırdanı doldururken çok sıkı yapmayın; pirinç pişerken şişer ve patlama/dağılma yapabilir.
- Haşlamada düşük-orta ateş kullanın; hızlı kaynama şırdanı sertleştirip dikiş/bağ yerlerini zorlayabilir.
- Koku hassasiyeti varsa temizliğe dikkat edin ve tuzlu suda kısa bekletmeyi deneyin; pişirme sırasında da köpükleri/yağ tabakasını almanız lezzeti artırır.
- Sos fazla koyu/az ise ayarı pişirme sonunda yapın; pirinç geç şiştiği için ilk anda çok su azaltmayın.
Comments 0
Share your thoughts about this title
Sign InNo comments yet. Be the first to comment!
More Recipes
Back to all recipes
Çorba
Ev Usulü Temiz İşkembe Çorbası
Türk mutfağının klasik lezzetlerinden işkembe çorbası, yoğurt ve limonla dengelenen hafif ekşi-baharatlı tadıyla özellikle kış akşamlarında ve ağır yemeklerden sonra çok sevilir. Doğru temizleme ve pişirme süresiyle kokusuz, kıvamı yerinde ve lokum gibi bir doku elde edersiniz.
235 min
6 kişilik
Zor
View recipe
Ana Yemek
Mumbar Dolması
Geleneksel Türk mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden mumbar dolması, baharatlı pirinç ve baharat karışımıyla doldurulmuş ince bağırsakla yapılan doyurucu bir ana yemektir. Özellikle bayram sofralarında, fırın/ocak başında ağır ağır pişirildiğinde yoğun ve aromatik bir tat verir.
180 min
4 kişilik
Zor
View recipe
Çorba
Kelle Paça Çorbası
Klasik Türk mutfağının sevilen, çok doyurucu bir çorbasıdır. Sabah kahvaltısı veya günün her saatinde, özellikle soğuk havalarda tercih edilir; yoğurt ve limonla dengelenen yoğun, jelimsi ve aromatik bir tada sahiptir.
235 min
6 kişilik
Zor
View recipe
Ara Sıcak
Şakşuka
Türk mutfağının zeytinyağlı ve sebze ağırlıklı klasik mezelerinden şakşuka, patlıcanın kızarmış dokusu ve domates-biber sosuyla yoğun bir tat verir. Meze olarak soğuk ya da ılık servis edilir; özellikle yaz sebzeleriyle çok iyi gider.
60 min
4 kişilik
Orta
View recipe